Zakres stosowania i podział

      Ze względu na zakres stosowania, aparatura kontrolno-pomiarowa, określana skrótem AKP oraz urządzenia i instalacje automatycznej regulacji, sterowania i zabezpieczeń mogą być uważane jako urządzenia energetyczne, jeżeli dotyczą:

— urządzeń prądotwórczych przyłączonych do krajowej sieci elektroenergetycznej bez względu na

    napięcie znamionowe,

— sieci, urządzeń i instalacji o napięciu do 1 kV,

— sieci, urządzeń i instalacji o napięciu znamionowym wyższym od 1 kV,

— zespołów prądotwórczych o mocy łącznie od 20 kW wzwyż,

— urządzeń elektrotermicznych,

— urządzeń do elektrolizy,

— sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego,

— elektrycznej sieci trakcyjnej.

      Ze względu na miejsce zainstalowania, aparaturę kontrolno-pomiarową można podzielić na stosowaną:

— w elektrowniach,

— w stacjach transformatorowo-rozdzielczych,

— w zakładach przemysłowych,

— w gospodarce komunalnej,

— w podstacjach trakcyjnych.

      Ze względu na funkcję, aparaturę kontrolno-pomiarową można podzielić na:

— układy pomiarowe,

— układy sterowania pracą urządzeń,

— układy regulacyjne,

— układy automatyki sieciowej,

— układy automatyki przemysłowej,

— zabezpieczenia elektroenergetyczne i blokady.

      Aparatura kontrolno-pomiarowa ma za zadanie kontrolę i odtwarzanie warunków eksploatacyjnych. W skład urządzeń AKP mogą wchodzić: źródła umożliwiające regulację prądu, napięcia, mocy, częstotliwości itp., przyrządy pozwalające mierzyć określone wielkości elektryczne i nieelektryczne oraz elementy do pomiaru i regulacji czasu działania układów. Układy AKP, regulacji i automatyki w najszerszym zakresie występują w elektrowniach.

      Układy pomiarowe znajdują zastosowanie głównie w przedsiębiorstwach energetycznych zajmujących się przesyłaniem i dystrybucją energii elektrycznej, paliw gazowych, ciepła oraz kontroli urządzeń i układów o istotnym znaczeniu dla zawartych umów i prawidłowości rozliczeń.

      Układy zabezpieczeń przekaźnikowych wchodzą w skład obwodów wtórnych rozdzielni i stacji elektroenergetycznych. Zakres i rodzaj zabezpieczeń elektroenergetycznych, w które powinny być wyposażone sieci i urządzenia elektryczne, określają Przepisy Budowy Urządzeń Elektroenergetycznych.

      Rodzaje, zakres badań i wymagania stawiane zabezpieczeniom i przekaźnikom są ujęte w normach na przekaźniki i w instrukcjach badania zabezpieczeń. Polskie Normy zawierają również dział dotyczący przyrządów pomiarowych i środków automatyzacji, obejmujący: przyrządy do pomiaru czasu, przyrządy do pomiaru poziomu, przyrządy do pomiaru ciśnienia, przyrządy do pomiaru szybkości przepływu, przyrządy do pomiaru prędkości, przyspieszenia i drgań, przyrządy do pomiaru temperatury, przyrządy do pomiaru wielkości elektrycznych i magnetycznych, przyrządy do oznaczania składu, stanu i właściwości substancji, regulatory pneumatyczne, regulatory elektryczne, przyrządy do zdalnego miernictwa, sterowania i sygnalizacji, przyrządy i urządzenia pomiarowe elektroniczne.