4. Procesy pracy

4.1 Profilaktyczna ochrona zdrowia

      Pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, a w szczególności:
      - utrzymywać w stałej sprawności urządzenia ograniczające lub eliminujące szkodliwe dla zdrowia

        czynniki środowiska pracy oraz urządzenia służące do pomiarów tych czynników,
      - przeprowadzać na swój koszt badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia oraz

        udostępniać je pracownikom.
      - NDS i NDN czynników szkodliwych dla zdrowia. Najwyższe dopuszczalne stężenia i natężenia

        czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy określone zostały w załączniku do

        zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 listopada 2002 r. (Dz.U nr 217, poz.1833)

      Pracodawca rejestruje wyniki badań i pomiarów i wpisuje je do rejestru wyników.

      W razie stwierdzenia u pracownika objawów wskazujących na powstanie choroby zawodowej, pracodawca jest obowiązany, na podstawie orzeczenia lekarskiego, w terminie i na czas określony w tym orzeczeniu, przenieść pracownika do innej pracy, nie związanej z narażeniem go na działanie czynnika, który wywołał te objawy.

      Pracodawca jest obowiązany – na podstawie orzeczenia lekarskiego – przenieść do innej odpowiedniej pracy pracownika, który stał się niezdolny do wykonywania pracy dotychczasowej wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej i nie został uznany za niezdolnego do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z FUS.

      Pracodawca obowiązany jest zapewnić pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych, nieodpłatnie, odpowiednie posiłki i napoje, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych. Stanowiska pracy, na których zatrudnieni pracownicy powinni otrzymywać posiłki i napoje oraz szczegółowe zasady ich wydawania ustala pracodawca w porozumieniu z przedstawicielami pracowników.

4.2 Substancje chemiczne oraz procesy szczególnie niebezpieczne

      Niedopuszczalne jest stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych, a także stosowania substancji chemicznych nieoznakowanych w sposób widoczny i umożliwiający ich identyfikację oraz stosowanie niebezpiecznych substancji chemicznych nieposiadających kart charakterystyki i opakowań zabezpieczających przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem.

      W razie zatrudnienia pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, pracodawca zastępuje te substancje, preparaty, czynniki lub procesy technologiczne mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosuje inne dostępne środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.

      Jeżeli przedsięwzięcia, o których mowa, nie są technicznie możliwe, pracodawca obowiązany jest w szczególności:
      - ograniczyć do minimum liczbę pracowników narażonych na te czynniki,
      - ograniczyć do minimum występowanie tych czynników w środowisku pracy,
      - zapewnić stosowanie środków ochrony zbiorowej, a gdy narażenie nie może być zlikwidowane

        w inny sposób - środków ochrony indywidualnej,
      - zapewnić przestrzeganie przez pracowników zasad higieny, a w szczególności nie dopuszczać

        do spożywania posiłków, picia i palenia tytoniu w miejscu pracy,
      - określić w instrukcjach odpowiednie zasady postępowania w razie powstania nieprzewidzianych

        sytuacji, powodujących poważne zagrożenie dla pracowników,
      - zapewnić oznakowanie miejsc stanowiących zagrożenie dla pracowników.

4.3 Prace szczególnie niebezpieczne

      Pracodawca prowadzący działalność, która stwarza możliwość wystąpienia nagłego niebezpieczeństwa dla zdrowia lub życia pracowników, jest obowiązany podejmować działania zapobiegające takiemu niebezpieczeństwu, w szczególności jest obowiązany zapewnić odpowiednie do rodzaju niebezpieczeństwa urządzenia i sprzęt ratowniczy oraz ich obsługę przez osoby należycie przeszkolone.

      Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby prace związane z możliwością wystąpienia szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, były wykonywane przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji.

      Rodzaje takich prac określone zostały w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie rodzajów prac, które powinny być wykonywane przez co najmniej dwie osoby (DzU nr 62, poz. 288).

      Zadaniem pracodawcy jest określenie szczegółowych wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac szczególnie niebezpiecznych, a zwłaszcza zapewnienie:
      - bezpośredniego nadzoru nad tymi pracami wyznaczonych w tym celu osób,
      - odpowiednich środków zabezpieczających, - instruktażu pracowników obejmującego imienny podział

        pracy, kolejność wykonywania zadań, wymagania bhp przy wykonywaniu poszczególnych czynności.

      Przez prace szczególnie niebezpieczne rozumie się:
      - roboty budowlane, rozbiórkowe, remontowe i montażowe, prowadzone bez wstrzymania ruchu

        zakładu pracy lub jego
      - prace w zbiornikach, kanałach, wnętrzach urządzeń technicznych i innych niebezpiecznych

        przestrzeniach zamkniętych,
      - prace z użyciem materiałów niebezpiecznych,
      - prace na wysokości, określone jako szczególnie niebezpieczne w innych przepisach i instrukcjach,
      - prace o zwiększonym zagrożeniu lub wykonywane w utrudnionych warunkach, uznane przez

        pracodawcę jako szczególnie niebezpieczne.
 

      Pracodawca jest obowiązany do ustalania i aktualizowania wykazu prac szczególnie niebezpiecznych, występujących w zakładzie pracy.