2.1 klasyfikacja instalacji

     1.1 Instalacja elektryczna w obiekcie budowlanym, to zespół połączonych i współpracujących ze sobą elementów elektrycznych o skoordynowanych parametrach technicznych, przeznaczony do doprowadzenia energii elektrycznej z sieci rozdzielczej do odbiorników w sposób niezawodny i bezpieczny.

     Do instalacji elektrycznych zalicza się:

     - instalacje elektroenergetyczne niskiego i wysokiego napięcia,

     - instalacje i urządzenia telekomunikacyjne,

     - instalacje i urządzenia sygnalizacji, sterowania i monitorowania,

     - instalacje telefoniczne i komputerowe,

     - instalacje elektroniczne alarmowe, przeciwpożarowe i ochrony mienia,

     - instalacje uziemiające i przeciwprzepięciowe,.

     - instalacje wewnętrznej i zewnętrznej ochrony odgromowej.

     W zależności od rodzaju obiektów budowlanych instalacje elektroenergetyczne można podzielić na:

     - instalacje przemysłowe, w zakładach przemysłowych wytwórczych i wydobywczych,

     - instalacje w budownictwie ogólnym, w obiektach biurowych i administracyjnych,

       w pomieszczeniach szkolnych, w budynkach użyteczności publicznej (służby zdrowia,

       w obiektach handlowych, bankach, kinach, itp.).

     - instalacje w budownictwie mieszkaniowym, jedno- i wielorodzinnym

     - instalacje w rolnictwie.

     W zależności od rodzaju odbiorników elektrycznych instalacje elektroenergetyczne dzieli się na:

     - instalacje siłowe, zasilające obwody trójfazowe w instalacjach zasilających i odbiorczych oraz

       obwody odbiorników o charakterze przemysłowym,

     - instalacje oświetleniowe, zasilające: obwody gniazd wtyczkowych i lamp oświetleniowych oraz

       obwody zasilające odbiorniki małej mocy w obiektach mieszkalnych.

      Ze względu na przewidywany czas użytkowania, instalacje elektroenergetyczne dzielą się na:

      - instalacje stałe - w obiektach stałego użytkowania,

      - instalacje tymczasowe (prowizoryczne) – w obiektach tymczasowych i na placach budów.

      1.2 Instalacja elektroenergetyczna - obejmuje współpracujące ze sobą urządzenia związane z wytwarzaniem, przesyłem i rozdziałem oraz użytkowaniem energii elektrycznej.

      Instalacje elektroenergetyczne prądu przemiennego dzielą się na:

      - instalacje o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV oraz

      - instalacje o napięciu do 1 kV.

      Przyjmuje się, że termin instalacja elektroenergetyczna obejmuje następujące obiekty:

      a) stacje, stanowiące zamknięty obszar ruchu elektrycznego z aparaturą rozdzielczą oraz transformatorami

          dla sieci przesyłowej lub rozdzielczej. Za instalacje uważa się również transformatory oraz aparaty rozdzielcze

          usytuowane poza zamkniętym obszarem ruchu,

      b) elektrownie, lub ich zespoły, zlokalizowane na wspólnym terenie. Instalacja obejmuje generatory

          i transformatory wraz przynależną aparaturą rozdzielczą z wszystkimi elektrycznymi układami pomocniczymi,

      c) układy elektroenergetyczne zakładów i obiektów przemysłowych, rolniczych, handlowych, komunalnych itp.

         Połączenia pomiędzy zamkniętymi obszarami ruchu elektrycznego (ze stacjami włącznie), zlokalizowane na jednym terenie,

         uważane za część instalacji, z wyjątkiem przypadku, gdy te połączenia stanowią część sieci przesyłowej lub rozdzielczej.

1.3 Instalacje przemysłowe

      Wielkość zakładu przemysłowego oraz rodzaj produkcji i stosowane technologie, wpływają zasadniczo na rozwiązania i wyposażenie instalacji przemysłowych. Obejmują one niskonapięciową część sieci przemysłowej służącej do rozprowadzania energii elektrycznej po terenie zakładu.

      Podstawowym zadaniem instalacji przemysłowych jest dostawa energii elektrycznej do odbiorników. Instalacje przemysłowe powinny spełniać wymagania o charakterze technicznym i ekonomicznym, do których należą:

      - niezawodność dostawy energii elektrycznej,

      - odpowiednia jakość,

      - funkcjonalność i elastyczność,

      - dogodność eksploatacji,

      - względy gospodarcze (ekonomiczne),

      - bezpieczeństwo użytkowania,

      - minimalizacja wpływu na środowisko.

      Wymienione wymagania mają zróżnicowane znaczenie w zależności od specyfiki zakładu, a więc głównie w zależności od wielkości i rodzaju zakładu, rodzaju wytwarzanych produktów, charakteru występujących w zakładzie odbiorników i stosowanych technologii.

      Spełnienie opisanych wymagań osiąga się m.in. przez właściwy dobór na etapie projektowania:

      - układu zasilania zakładu,

      - liczby i mocy transformatorów w stacjach,

      - układu sieci rozdzielczej i jej elementów,

      - typu i przekroju oprzewodowania,

      - rodzaju i lokalizacji rozdzielnic,

      - aparatury rozdzielczej, łączeniowej i zabezpieczeniowej oraz

      - elementów układów sterowania i automatyki.

      Zakłady przemysłowe jako odbiorcy energii elektrycznej charakteryzują się:

      - znacznym zróżnicowaniem mocy zainstalowanych,

      - zróżnicowaniem gęstości powierzchniowej obciążeń,

      - dużym zróżnicowaniem mocy jednostkowych urządzeń,

      - występowaniem dużej koncentracji odbiorów, urządzeń i instalacji,

      - znacznym udziałem odbiorników jednofazowych i nieliniowych,

      - występowaniem odbiorników o niskim współczynniku mocy cosφ,

      - rosnącymi wymaganiami odnośnie niezawodności zasilania,

      - występowaniem zagrożenia pożarowego, niekiedy wybuchowego i zwiększonego zagrożenia porażeniowego,

      - występowaniem czynników niekorzystnie wpływających na izolację i silnie korozyjnych.

      1.4 Instalacje elektryczne w budownictwie mieszkaniowym stanowią integralną część wyposażenia budynku i w znacznym stopniu warunkują jego prawidłową i bezpieczną eksploatację. Z tego względu instalacje elektryczne powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby w przewidywanym okresie użytkowania spełniały wymagania dotyczące mocy zapotrzebowanej i pozostawały w pełnej sprawności technicznej, a w odniesieniu do instalacji w budynkach mieszkalnych spełniały również wymagania wynikające z zapewnienia określonego komfortu życia mieszkańców.

      Podstawowe właściwości techniczne instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych, powinny być co najmniej takie, aby zapewniały:

      - określony stopień niezawodności dostawy energii elektrycznej o jakości właściwej dla zasilanych urządzeń,

      - nieuciążliwe i bezpieczne użytkowanie urządzeń elektrycznych, a szczególnie ochronę przed zagrożeniem

        prądem elektrycznym, przetężeniami zagrażającymi nadmiernie szybkiemu zużywaniu się instalacji, pożarem,

        przepięciami łączeniowymi i atmosferycznymi oraz innymi zagrożeniami powodowanymi pracą urządzeń elektrycznych,

      - ochronę ludzi i środowiska przed skażeniami i emitowaniem drgań, hałasu, temperatury i pola elektromagnetycznego

        o wartościach i natężeniach większych od granicznych dopuszczalnych.

      Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych powinny się charakteryzować takimi właściwościami technicznymi, aby ich użytkownicy mogli korzystać bez ograniczeń z posiadanych urządzeń gospodarstwa domowego, sprzętu RTV, teletechnicznego i innego w przewidywanym okresie eksploatacji instalacji, bez konieczności wykonywania znaczącej jej modernizacji. Jako przeciętny przewidywany okres eksploatacji przyjmuje się zwykle 25 - 30 lat.

      Instalacje powinny więc tak zwymiarowane i wykonane, aby mogły sprostać nowym wymaganiom wynikającym ze zmian w wyposażeniu mieszkań w urządzenia elektryczne i zmian warunków i stylu życia mieszkańców.

      Aktem prawnym określającym warunki techniczne jakim powinny odpowiadać instalacje elektryczne w budynkach jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [Dz.U.02.75.690] zm. z 2009 r [Dz.U. Nr 56, poz. 461].

      Rozporządzenie to dotyczy wszystkich budynków, nie tylko mieszkalnych, dlatego jego wymagania są określone w sposób dość ogólny, wynikający z szeroko rozumianych warunków bezpieczeństwa. Postanowienia zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury wymagają niejednokrotnie rozszerzenia bądź komentarza.

      Wymagania dotyczące planowania, wymiarowania i wykonania instalacji elektrycznych w budynkach określone są w normie SEP - E - 002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych. Podstawy planowania.

      1.5 Instalacje odbiorcze, jest to część instalacji znajdująca się za układem pomiarowym służącym do rozliczeń między dostawcą a odbiorcą energii elektrycznej, a w razie braku układu pomiarowego - za wyjściowymi zaciskami pierwszego urządzenia zabezpieczającego instalację od strony zasilania.

      1.6 Elektroenergetyczna sieć rozdzielcza na napięcie do 1 kV i powyżej 1 kV do 110 kV (zasilająca) – jest to zbiór urządzeń do rozdziału energii elektrycznej zużywanej u odbiorców komunalno - bytowych i przemysłowych.

      Elektroenergetyczna sieć rozdzielcza (zasilająca) może być:

      - napowietrzną lub kablową siecią o napięciu niższym od 1 kV (sieć n/n),

      - napowietrzną lub kablową siecią o napięciu powyżej 1 kV do 110 kV (sieć W/N),

      - sekcją szyn zbiorczych w rozdzielni WN.

      1.6.1 Przyłącze jest to linia łącząca zasilany obiekt z rozdzielczą siecią zasilającą. Przyłącze może być wykonane jako napowietrzne lub kablowe, wykonywane przewodami izolowanymi lub gołymi.

      Przyłącze może być:

      - napowietrzne ze słupa rozdzielczej sieci n.n. jednoprzęsłowe lub wieloprzęsłowe do złącza n.n.,

      - kablowe ze słupa napowietrznej sieci lub z mufy odgałęźnej kablowej sieci rozdzielczej n.n. do złącza n.n.,

      - napowietrzne jednoprzęsłowe lub wieloprzęsłowe z sieci rozdzielczej napowietrznej WN do złącza WN,

      - kablowe z sieci rozdzielczej kablowej WN do złącza WN.

      1.6.2 Złącze jest to urządzenie, zwykle rodzaj rozdzielnicy, służące do wykonania połączenia przyłącza z instalacją odbiorczą bezpośrednio lub za pośrednictwem wewnętrznych linii zasilających. W złączu znajduje się główne zabezpieczenie elektryczne obiektu. Z jednego złącza zasilana może być jedna lub więcej wewnętrznych linii zasilających. Złącze powinno być usytuowane w miejscu ogólnodostępnym, wewnątrz lub zewnątrz obiektu i zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanym.

      Złącze może być:

      - zaciskami przed pomiarem po stronie wysokiego napięcia linii napowietrznej lub kablowej WN,

      - zaciskami przewodów doprowadzających z napowietrznej linii n.n. łączącymi z wewnętrzną linią zasilającą n.n.

        prowadzoną do tablicy licznikowej (np. na stojaku dachowym, czy na izolatorach w szczycie budynku),

      - zaciskami na kablowej wlz do licznika energii elektrycznej usytuowanego na granicy posesji lub na zewnątrz

        budynku wyprowadzonej z mufy odgałęźnej w kablowej sieci rozdzielczej n.n.

      - zaciskami na przelotowo wprowadzonym kablu sieci rozdzielczej n.n. do szafki z bezpiecznikami i licznikiem

        usytuowanej na granicy posesji lub na zewnątrz budynku.

      1.6.3 Wewnętrzna linia zasilająca- jest to obwód zasilający tablice rozdzielcze lub rozdzielnie, z których zasilane są instalacje odbiorcze.

      Wewnętrzna linia zasilająca może być:

      - obwodem instalacji elektrycznej od złącza do tablicy licznikowej,

      - obwodem instalacji elektrycznej od tablicy licznikowej do tablic rozdzielczych (np. piętrowych, oddziałowych),

      - linią kablową lub napowietrzną WN od złącza WN do pola pomiarowego rozdzielni lub stacji transformatorowo-rozdzielczej,

      - linią kablową lub napowietrzną WN od złącza WN do pola pomiarowego rozdzielni lub stacji 1transformatorowo-rozdzielczej

        do oddziałowych rozdzielni stacji transformatorowo-rozdzielczej,

      - linią kablową lub napowietrzną n.n. od pola pomiarowego rozdzielni lub stacji transformatorowo-rozdzielczej do rozdzielnic

        oddziałowych n.n.,

      - linią kablową n.n. od złącza kablowego n.n. do punktu pomiarowego usytuowanego na granicy posesji lub na zewnątrz obiektu.