Wyznaczenie mocy zapotrzebowanej PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator   
Czwartek, 01 Październik 2009 08:36

      2.5 Obliczanie mocy zapotrzebowanej

     5.1 Wstęp

       Zachodzące od wielu lat zmiany wymagań w elektroenergetyce przemysłowej i budownictwa mieszkaniowego sprowadzają się głównie do znacznego zwiększenia zapotrzebowania na moc, związanego przede wszystkim ze zwiększeniem efektywności energetycznej odbiorników energii elektrycznej i unowocześnieniem technologii procesów przemysłowych. Zmiany te wpłynęły niewątpliwie na weryfikację stosowanych dotychczas metod obliczeniowych.

      Warunki jakim powinny odpowiadać instalacje elektryczne w obiektach budowlanych zostały uregulowane:

        - w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków
          technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dział IV "Wyposażenie
          techniczne budynków". Rozdział 8 "Instalacje elektryczne" oraz

        - wieloarkuszową normę 60364 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

      Wymagania dotyczące instalacji elektrycznych formułowane są w tych aktach prawnych w sposób ogólny, bez istotnych ustaleń dla planowania instalacji elektrycznych, zwłaszcza w odniesieniu do budownictwa mieszkaniowego, warunkujących przyjęcie podstawowych założeń projektowych oraz niektórych szczegółowych wymagań technicznych ustalających wymagania budowy instalacji elektrycznych. Jednym z takich istotnych założeń jest przyjęcie mocy zapotrzebowanej dla mieszkań i budynków mieszkalnych, niezbędnej do określenia długotrwałej obciążalności instalacji.

     Projektowanie instalacji elektrycznych w obiektach budowlanych i przemysłowych wymaga określenia mocy zapotrzebowanej i spodziewanej mocy szczytowej, zarówno w początkowym okresie użytkowania instalacji, jak i perspektywiczny wzrost poboru mocy. Obliczeniowe moce zapotrzebowane i szczytowe stanowią podstawę do doboru przekroju przewodów oraz rodzaju i wielkości zabezpieczeń.

      W Polskiej Normie PN-IEC 60364-3:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych -- Zakres, przedmiot i wymagania podstawowe część 3, pkt 311,1 okreslono: "Ze względu na nagrzewanie i dopuszczalne spadki napięcia, podstawą do zaprojektowania ekonomicznej i niezawodnej instalacji jest ustalenie mocy zainstalowanej". Przy ustalaniu mocy zapotrzebowanej instalacji elektrycznej lub jej części mogą być stosowane współczynniki jednoczesności.   

     - Moc zainstalowana - to suma mocy zainstalowanych w obiekcie odbiorników energii elektrycznej.

 

     - Moc zapotrzebowana jest to przyjęta, umowna najwyższa wartość mocy pobieranej w określonej
       części instalacji elektrycznej budynku w warunkach obciążenia długotrwałego; moc tę ustala
       się najczęściej na podstawie sumy mocy odbiorników energii elektrycznej jakie mogą być
       zainstalowane w rozpatrywanej części instalacji elektrycznej, z uwzględnieniem spodziewanego
       współczynnika jednoczesności pracy tych odbiorników

 

          Norma N SEP-E-002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Instalacje elektryczne w obiektach mieszkalnych. Podstawy planowania, jest dokumentem uzupełniającym niektóre wymagania prawne i techniczne, który stanowią podstawę do  ustalania założeń projektowych instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych w zakresie przyjmowanych mocy zapotrzebowanych mieszkań i szczytowych mocy obliczeniowych wewnętrznych linii zasilających i budynków. Podane w normie ustalenia mogą stanowić komentarz i zalecenia do punktu 311 normy PN-IEC 60364.

      Obliczeniowa moc szczytowa jest to moc zapotrzebowana określana zwykle dla wewnętrznej linii zasilającej lub całego budynku mieszkalnego. W tekście normy N-SEP-E-002 obliczeniowa moc szczytowa wewnetrznej linii zasilajacej czy budynku oraz moc zapotrzebowana tych obiektów, to określenia równoważne.

      Określone w normie N -SEP-E-002 "Wytyczne wymiarowania i wyposażenia instalacji" podają zbiór podstawowych zasad wykonania poszczególnych elementów instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych z punktu widzenia poprawności technicznej jak i należytego komfortu ich użytkowania.

      W normie N SEP-E-002 nie różnicuje się wymagań dotyczących wymiarowania i zasad wykonywania instalacji elektrycznej w budynkach zgazyfikowanych i niezgazyfikowanych. Różnicuje się natomiast wymagania dotyczące instalacji elektrycznej w budynkach;

      - mających zapotrzebowanie w ciepłą wodę z zewnętrznej centralnej sieci ciepłowniczej,

      - nie mających takiego zapotrzebowania.


      Elektryczne ogrzewacze wody, zwłaszcza przeznaczone do zaopatrzenia w ciepłą wodę natrysków i wanien kąpielowych, wymagają odrębnego potraktowania w planowaniu mocy zapotrzebowanej ze względu na zaczną wartość swej mocy zainstalowanej, przeważnie rzędu od 18 do 27 kW. Moc zbiornikowych ogrzewaczy wody jest wprawdzie mniejsza, bo wynosząca od 1,5 do 6 kW zależnie od wielkości zbiornika.

      Obciążenia instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych można ustalić na podstawie zasad przedstawionych w normie N SEP-E - 002 lub opracowanych przez COBR „Elektromontaż”.


      5.2 Przy obliczaniu mocy zapotrzebowanej dla mieszkań lub budynków jednorodzinnych o podstawowym wyposażeniu należy przyjmować następujące minimalne wartości:

        — dla mieszkań bez centralnego zaopatrzenia w ciepłą wodę - 30 kVA

        — dla mieszkań z centralnym zaopatrzeniem w ciepłą wodę - 12,5 kVA

        — w przypadku instalacji modernizowanych - 7 kVA.


      Moc zapotrzebowaną przez n mieszkań lub budynek jednorodzinny przedstawiono w Tablicy 1.

    

      5.3 Moc zapotrzebowaną przez wielorodzinny budynek mieszkalny, zgodnie z N SEP- E- 002, należy obliczyć ze wzoru:


Pz = k j· n · PM1 + PA

     gdzie:

      PM1 - moc zapotrzebowana przez pojedyncze mieszkanie, w kW,

      n - liczba mieszkań zasilanych z jednej WLZ,

      kj - współczynnik jednoczesności określony w Tablicy 1,

      PA - moc zapotrzebowana przez odbiorniki administracyjne, w kW.


      Jeżeli w budynku będzie zainstalowane elektryczne ogrzewanie wody użytkowanej w łazienkach, moc zapotrzebowaną należy powiększyć o wartość mocy zapotrzebowanej przez urządzenia grzejne. Ze względu na dominujący udział w mocy obliczeniowej odbiorników grzejnych, współczynnik mocy w instalacjach w budynkach mieszkalnych jest bliski jedności.


Tablica 1 Moc zapotrzebowana w budynkach mieszkalnych


      W tablicy 1 została podana moc pozorna w kVA, która stanowi sumę geometryczną mocy czynnej i biernej.



      Z uwagi na to, że zapotrzebowanie mocy biernej w obiektach użyteczności publicznej jest bliskie jedności, przedstawiona w tablicy 1 moc w praktyce może być wyrażona w jednostkach mocy czynnej, w kW.


      Zapotrzebowanie mocy przez wielorodzinny budynek mieszkalny ogrzewany elektrycznie należy obliczyć ze wzoru:


 

     gdzie:

      Pz - moc zapotrzebowana przez wielorodzinny budynek mieszkalny zgodnie z N SEP - E - 002, w kW,

      kj - współczynnik jednoczesności określony w Tablicy 1,

      Pg - moc zapotrzebowana na ogrzewanie elektryczne, w [kW].


      Dokładne określenie mocy zapotrzebowanej do celów ogrzewania pomieszczeń wymaga szczegółowych obliczeń.


5.4 Zgodnie z metodą opracowaną przez COBR „Elektromontaż” dla budynku bez instalacji siłowej, moc zapotrzebowaną przez jedno mieszkanie można określić z wzoru:

Pm = P1 + M P2

     przy czym:

      P1 — moc największego odbiornika zainstalowanego w mieszkaniu

      P2 — moc zapotrzebowana przypadająca na jedną osobę (przyjmowana jako 1 kW),

      M — liczba osób, dla których zaprojektowano mieszkanie.


      Wyznaczenie sumarycznej mocy szczytowej czynnej dla grupy budynków należy określić na podstawie empirycznego wzoru:

      gdzie:

      Pz - moc czynna zapotrzebowana przez zasilany budynek, w kW

      W budynkach mieszkalnych należy przyjmować, zgodnie z N SEP-E-002, współczynnik mocy cosφ = 1

      Jako moc odbiornika o największym poborze mocy P1 należy przyjmować:

        — w przypadku mieszkań w budynkach wyposażonych w instalację gazową — moc pralki
            automatycznej: P = 2÷3,5 kW,

        — w przypadku mieszkań w budynkach bez instalacji gazowej — moc kuchenki elektrycznej
            z piekarnikiem: P = 7÷10 kW,


        Przy obliczaniu obciążeń wewnętrznych linii zasilających (wiz) w budynkach mieszkalnych należy zsumować wyznaczone w podany sposób moce wszystkich mieszkań zasilanych z danej wewnętrznej linii zasilającej, a otrzymaną wartość pomnożyć przez współczynnik jednoczesności odpowiedni dla liczby mieszkań zasilanych z tej wlz.

Pwlz = Σ PM ·kj


        5.5 Obliczenie mocy zapotrzebowanej w budynkach użyteczności publicznej (szkoły, szpitale, budynki biurowe, straży pożarnej, policji, jednostek wojskowych, urzędy państwowe, hotele),

        Moc zapotrzebowana przez budynek użyteczności publicznej należy wyznaczyć ze wzoru:


        gdzie:

        PZu - moc czynna zapotrzebowana przez budynek użyteczności publicznej, w kW,

        Pi - moc i-tej grupy odbiorników, w kW,

        kji - współczynnik jednoczesności i-tej grupy odbiorników (tab.2),


Tablica 2 Współczynniki jednoczesności


5.6 Wyznaczanie mocy zapotrzebowanej w budynkach użyteczności publicznej metodą współczynnika zapotrzebowania:

        gdzie:

        kz - współczynnik zapotrzebowania z Tablicy 3,

        - suma mocy znamionowych wszystkich zainstalowanych odbiorników w obiekcie, w kW


      W metodzie współczynnika zapotrzebowania obciążenie szczytowe nie zależy w sposób jednoznaczny od liczby zainstalowanych odbiorników. Wynika ono z różnych wartości współczynnika zapotrzebowania kz dla takich samych obiektów, przy czym wartości mniejsze należy przyjmować dla dużych obiektów, o większym i bardziej różnorodnym wyposażeniu.

      W obiektach nieprzemysłowych (szkoły, szpitale, teatry, biura, hotele, itp.), w których dominują odbiorniki oświetleniowe oraz urządzenia grzejne, można przyjmować wartość współczynnika mocy cosφ = 1, jeżeli inne względy nie uzasadniają przyjęcia mniejszej wartości.

      Obliczenie złączy w budynkach niemieszkalnych należy obliczać jako sumę obciążeń przewidzianych dla odbiorników w pomieszczeniach administracyjnych, handlowych, usługowych i innych zasilanych z tego złącza.


Tablica 3 Współczynniki zapotrzebowania mocy dla obiektów niemieszkalnych


     Moc bierną wyrażoną w kvar należy ustalić na podstawie danych katalogowych producentów urządzeń odbiorczych w budynku lub wyznaczyć ze wzoru:

     gdzie: tgφ1 - zastępczy współczynnik mocy i-tej grupy odbiorników


5.7 Wyznaczanie mocy zapotrzebowanej przez oświetlenie elektryczne

      Wyznaczania mocy zapotrzebowanej przez oświetlenie elektryczne dotychczas polegało głównie na metodach: punktowej, sprawności, strumienia jednostkowego, masy jednostkowej itp. Zaistniałe w ostatnich latach zmiany dotyczące dostępnych programów komputerowych, nowych technologii wytwarzania i stosowania energooszczędnych źródeł światła, a także planowanie zagospodarowania przestrzennego gmin i miast pozwala na precyzyjne określanie mocy zapotrzebowanej przez oświetlenie już na etapie projektowania.

      Na podstawie dobranej mocy oprawy oświetleniowej moc zapotrzebowana przez oświetlenie uliczne może zostać wyznaczona ze wzoru:

      gdzie:

      Pośw - moc czynna zapotrzebowana przez instalacje oświetlenia ulicznego, w kW,

      Pop - moc czynna pojedynczej i-tej oprawy, w kW.


      Moc bierną zapotrzebowaną przez instalację oświetlenia ulicznego wynosi:

     gdzie:

      Qośw - moc bierna zapotrzebowana przez instalację oświetlenia ulicznego, w kvar,

      Pośw - moc czynna zapotrzebowana przez instalację oświetlenia ulicznego w kW,

      tgφośw - współczynnik mocy dla grupy opraw.


 5.8 Dla określenia zapotrzebowanie na moc ze stacji transformatorowej, z której będą zasilane budynki użyteczności publicznej, budynki komunalne oraz oświetlenie uliczne należy zsumować poszczególne moce czynne i bierne, np.:


     gdzie:

      S moc pozorna, w kVA,

      PZu - moc czynna zapotrzebowana przez budynek użyteczności publicznej, w kW,

      QZu - moc bierna zapotrzebowana przez budynek użyteczności publicznej, w kvar,

      Pz - moc czynna zapotrzebowana prze3z budynki mieszkalne, w kW,

      Pośw - moc czynna zapotrzebowana przez instalację oświetlenia elektrycznego, w kW,

      Qośw - moc bierna zapotrzebowana przez instalację oświetlenia ulicznego, w kvar.


Zmieniony: Środa, 18 Styczeń 2012 19:12
 
© 2009 BEZPIECZEŃSTWO ELEKTRYCZNE, wykonanie Projektowanie stron Szczecin