MICHAŁ DOLIWO-DOBROWOLSKI

(1862 – 1919)

Pionier elektrotechniki – twórca systemu trójfazowego. Europejczyk. Polak.

      Przed 150 laty w dniu 2 stycznia 1862 roku urodził się w Gatczynie pod St. Petersburgiem twórca techniki prądu trójfazowego Michał Doliwo-Dobrowolski. Jego ojciec Józef Dobrowolski pochodził z polskiego rodu – herbu Doliwa. Szkołę realną ukończył w Odessie i rozpoczął studia na Wydziale Chemii politechniki w Rydze. W 1881 r. wyjechał do Niemiec, gdzie podjął studia w Wyższej Szkole Technicznej w Darmstadt w Hesji. W 1884 roku Dobrowolski ukończył na tej politechnice - utworzony jako pierwszy w świecie - Wydział Elektryczny. Po studiach pracował jako asystent naukowy u profesora E. Kittlera, organizatora katedry i wydziału. Później został zatrudniony w firmie AEG w Berlinie jako inżynier w dziale rozwoju. Tam w ciągu niewielu lat dokonał swoich epokowych wynalazków. W elektrotechnice jest pionierem systemu trójfazowego prądu przemiennego – w 1889 r. asynchronicznej maszyny klatkowej oraz w 1891 r. generatora prądu przemiennego i transformatorów o różnych rozwiązaniach. Wspólnie z Oscarem von Millerem i Charlsem E. L. Brownem zrealizował w 1891 roku pierwszy przekaz energii elektrycznej z elektrowni wodnej Lauffen na rzece Neckar na odległość 175 km do Frankfurtu nad Menem, co było wówczas osiągnięciem na skalę światową.

       Przyczynił się w ten sposób do zwycięstwa koncepcji wytwarzania i przesyłania energii prądu trójfazowego nad koncepcją prądu stałego. Świadom ograniczeń dotyczących trójfazowego prądu przemiennego zamierzał po 1918 roku zająć się problemem przesyłu prądu stałego na Politechnice w Darmstadt. Zmarł przedwcześnie 15 listopada 1919 roku w klinice uniwersyteckiej w Heidelbergu.

        Jego grób, znajduje się w cmentarzu Waldfriedhof w Darmstadt. W opinii współpracowników był człowiekiem wrażliwym, pogodnym, bezpośrednim, otwartym i życzliwym nie tylko dla bliskich, o wybitnej inteligencji, który z pobłażliwością odnosił się do zakusów umniejszania osiągnięć jego umysłu, a który w dyskusjach wykazywał głęboką wiedzę zagadnień technicznych, ale imponował również znajomością światowej literatury i sztuki. Wyróżniała go wysoka kultura osobista i serdeczny stosunek, z jakim odnosił się do wszystkich spotkanych na swej drodze osób. Rozwój współczesnej światowej energetyki w zakresie wytwarzania, transportu i rozdziału energii elektrycznej oparty jest na rozwiązaniach technicznych naszego wielkiego rodaka. Idea budowy ekonomicznego i niezawodnego silnika elektrycznego i związane z nim koncepcje przesyłu energii elektrycznej zaproponowane przez Doliwo-Dobrowolskiego na przełomie XIX i XX wieku są aktualne do dzisiaj.

W imieniu Ogólnopolskiego Komitetu ds. Promocji Osoby i Dzieła Michała Doliwo-Dobrowolskiego

dr inż. Romuald Nowakowski

dr inż. Piotr Szymczak